Logo

लाइभ अपडेट : कोरोना भाइरस

विश्वमा कोरोना भाइरस
मृत्यु
१,१२९,५९१
संक्रमित
४१,०४०,६१९
निको भएका
३०,६२५,८५९
नेपालमा कोरोना भाइरस
मृत्यु
८१२
संक्रमित
१४८,५०९
निको भएका
१०२,८२०

महिलाले रक्सी छोडेर दूध बेच्न थाले,गाउँपालिका दूधमा आत्मनिर्भर, आम्दानी तेब्बर



२६ असोज, गुल्मी । गुल्मीको सत्यवती गाउँपालिका वडा नम्बर ४ लिम्घाकी ४७ वर्षीया इन्द्रा राना । राना आज भन्दा दुई वर्ष अघि बिहानै उठ्न साथ रक्सी पार्ने भाडा खोज्नमा व्यस्त हुन्थिन् । तर, अहिले बिहानै आफ्ना गाईभैसीलाई दानपानीसँगै दूध दुहुन र डेरीमा छोड्दा नै उनको बिहानी बित्छ ।


जातले उनि मगर । मगर समुदायमा रक्सी पार्ने ,सेवन गर्ने तथा बेच्ने कार्यलाई सामान्य ढंगले हेरीन्छ । त्यही कारणले नै होला इन्द्रा रानाले पनि आफ्नो पुर्ख्यौली पेशा जस्तै बनेको रक्सी पार्ने पेशालाई निरन्तरता दिँदै आइन् ।

दिनरात नभनि रक्सी पार्नु पर्ने । सुटुक्क घरमै पुर्याउनु पर्ने र घरमा आएर रक्सी पिउने ग्राहकसँग राती अबेरसम्म गफ गरिदिनु पर्ने बाध्यताका कारण इन्द्रा राना मात्रै नभई मगर समुदायका अधिकांश महिलाहरु आजित बनेका थिए ।

सत्यवती गाउँपालिकालाई पनि घरेलु मदिरा नियन्त्रणको विकल्प खोजिरहेको समयमा कृषिमा अनुदान नै घरेलु मदिरा नियन्त्रणको उत्तम बाटो बन्न पुग्यो । इन्द्रा रानाले अहिले एउटा मात्रै उन्नत जातको भैसी पालेकी छन् । उनले सोही भैँसीबाट मासिक न्युनतम १० हजार भन्दा बढी आम्दानी गर्छिन् ।

रक्सी पारेर बेच्दा मासिक दुइ देखि तीन हजार बचत हुने र अहिले त्यसको तेब्बर बचत हुने राना बताउछिन् ।

सत्यवती गाउँपालिकाले किसानका लागि खोर सुधारको लागि १५ हजार, भकारो सुधारको लागि १० हजार र उन्नत जातका गाईभैसी पाल्नेलाई २० हजार अनुदान दिएको छ । गाउँपालिका अहिले दूधमा आत्मनिर्भर भएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष पारीश्वर ढकालको दाबी छ ।

इन्द्रा राना मात्र होइन अहिले धेरै मगर समुदायका महिलाहरु रक्सी बेच्न छोडेर दुध बेच्न तर्फ आकर्षित भएका छन् । वडा नम्वर चारकै जया गाहा मगरले पनि गाउँपालिकाले अुदान दिएको र दूध संकलन गर्नेका लागि डेरी सञ्चालनमा ल्याइदिएका कारण आँफु पशुपालन तर्फ आकर्षित भएको बताइन् । श्रीमान वैदेशिक रोजगारको लागि प्रवासमा रहेको बताउँदै उनले घर खर्च सबै आफ्नो कमाइले चलाएको र श्रीमानको कमाई बचत हुने गरेको उल्लेख गरिन् । रक्सी पार्दा धूवाधुलोसँग सर्घष गर्नु पर्ने साथै निकै दुख हुने तथा पशुपालन निकै सहज हुने उनको अनुभव छ ।

मगर समुदायका महिलाहरुले उत्कृष्ट सन्देश दिँदै नमुना कार्यको थालनी गर्दा सत्यवती गाउँपालिकाले कृषिमा दिएको अनुदान सबै कृषको लागि साहारा बनेको छ । विशेष गरी एकल महिलाहरुलाई सबैभन्दा धेरै राहत दिएको छ । दूध बेचेरै सत्यवती गाउँपालिका वडा नम्वर ६ की एकल महिला सरला ढकालले आफ्ना सात सन्तानको खर्च धान्दै बचत समेत गर्न सफल भएकी छन् ।
उनलाई मात्रै होइन अन्य एकल महिलालाई अहिले गाई तथा भैँसीको दूध जीवन चलाउने सहारा बनेको छ । एकल महिला मिरा क्षेत्रीले भनिन्, ‘दूध बेच्न थालेपछि घर धाँन्न सजिलो भएको छ ।
सत्यवतीमा महिलाहरुले दूध बेचेर आँफुले मात्रै पैसा कमाएका छैनन्, गाउँपालिकालाई दूधमा आत्मनिर्भर बनाई बाहिर निर्यात गर्न समेत सक्षम बनाएका छन् ।’


सत्यवती गाउँपालिकाबाट अहिले २ सय लिटरसम्म बाहिर दुध निर्यात हुने गरेको पशुपंक्षी शाखाका कार्यालय प्रमुख नारायण खनालले बताए ।

गाउँपलिकाको सानो सहयोग र प्रेरणाले आज सत्यवती गाउँपालिकाका महिलाहरुले हामी सबै माझा उत्कृष्ट सन्देश दिएका छन् । त्यस्तै, घरेलु मदिरा नियन्त्रण गर्न प्रहरी प्रशासन चाहिदैँन भन्ने छाप समेत छोडेका छन् ।

नेपाली ग्रामीण क्षेत्रमा महिलाहरुले बाध्यताका कारण घरेलु रक्सी पार्ने गर्छन् । घर खर्च चलाउने माध्यम नै मदिरा बनेको परिस्थितिमा प्रहरी र जनप्रतिनिधिले एक दुई दिन अनुगमन गरेर घरेलु मदिरा नियन्त्रण हुन सक्दैन हुदैन । नियन्त्रणको लागि त सत्यवती गाउँपालिकामा जस्तै महिलाहरुलाई वैकल्पिक बाटो दिनुपर्छ ।

सत्यवती गाउँपालिका र यहाँका महिलाले गरेको उदाहरणीय कार्य अन्य स्थानीय तह र महिलाहरुले पनि सिक्ने की ?

खड्का सल्लेरी खबरका ५ नम्बर प्रदेश सम्बाददाता हुन् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्