Logo

लाइभ अपडेट : कोरोना भाइरस

विश्वमा कोरोना भाइरस
मृत्यु
३३,१७८
संक्रमित
७,०२,३६८
निको भएका
१,४९,२१५
नेपालमा कोरोना भाइरस
संक्रमित
निको भएका

लिटिल इभिल मेन




असीको दशक मेटालिका, मेगाडेथलगायतका बिग फोर थ्रास मेटल ब्यान्डले कब्जा गरेको थियो । सोही बखत टुल ब्यान्डका सदस्यहरु लस एन्जलसमा स्थापित हुन संघर्ष गरिरहेका थिए ।


गितारिस्ट एडम जोन्स हलिउडमा छिर्ने प्रयास गरिरहेका थिए । गायक मेनार्ड जेम्स किनन भने पेट स्टोरमा भिजुअल आर्टिस्टको रुपमा काम गर्दथे । पेट स्टोरबाट निकालिएपछि संगीततिर लाग्ने मनसायले लस एन्जलसको दुई ब्यान्डमा बास गितारिस्ट र फ्रन्टम्यानको रुपमा काम गर्न थाले ।

सन् १९८९ मा किनन र जोन्सको भेट हुन्छ । भेटपछि दुबैजना मिलेर ब्यान्ड खोल्ने योजना बनाउँछन् । जोन्स किननको आवाज सुनेर निकै प्रभावित भएका थिए । ड्रमर डेनी करेको परिचय जोन्सको हाइस्कुलको साथी टम मोरेलोले गरिदिन्छ । पल डीअमोर बेसिस्टको रुपमा आएपछि ब्यान्डको लाइन अप पुरा हुन्छ । तर सन् १९९५ मा डीअमोरले ब्यान्ड छाडेपछि उनको ठाउँमा जस्टिन चान्सलरले बेसिस्टको रुपमा भूमिका निभाइरहेका छन् ।


एडम जोन्सलाई खासै गितार बजाउन आउँदैनथ्यो । उनी फिल्ममा मेकअप आर्टिस्टको रुपमा काम गर्दथे । उनले जुरासिक पार्क र टर्मिनेटरजस्ता सुपरहिट फिल्ममा काम गरेका छन् । सम्भवत उनले आफै गितार बजाउन सिकेका हुन् । ड्रमर डेनी करे भने सिपालु ड्रमर थिए । गायक किननको समाजप्रति हेर्ने दर्शन नितान्त भिन्दै थियो । जुन कुरा उनको गीतहरुमा स्पष्ट देखिएको छ ।

ब्यान्ड खडा गरेको दुई वर्षसम्म रिहर्सल गरेपछि ब्यान्डले ओपिएट ईपी निकाल्दछ । ओपिएट इपीलाई ‘स्ल्याम एन्ड ब्याङ्ग’ को रुपमा लिने गरिन्छ, यानेकी एल्बम निकै हेभी थियो । नब्बेको दशकमा निर्भाना, पर्ल जाम, साउन्डगारडेनजस्ता ग्रन्ज ब्यान्डले एकक्षत्र राज गरिरहेको बेलामा छुट्टै पारामा एल्बम निकालेर टुल ब्यान्डले आफ्नो क्षमताको परिभाषा दिएको थियो ।

सन् १९९३ मा निस्केको अन्डरटो एल्बमको प्रिजन सेक्स र सोबर गीत निकै नै हिट भए । प्रिजन सेक्सले बच्चा दुर्व्यवहारको बारेमा बोलेको हुनाले उक्त गीत एमटिभी प्लेलिस्टबाट निकालिएको थियो । अन्डरटोपछि टुलले आनमा, लेटरएलस, टेन थाउसेन्ड डेज र फियर इनोकोलुमजस्ता हिट एल्बम निकालिसकेको छ । आनमा एल्बम कमेडियन बिल हिक्सबाट प्रभावित भएको पाइन्छ । टेन थाउसेन्ड डेज भने किननको आमाको सम्झनामा निकालिएको एल्बम हो ।

फियर इनोकोलुम एल्बम ब्यान्डले गएको अगस्टमा ३० मा रिलिज गरेको थियो । जुन एल्बम १३ वर्षपछि निकालिएको हो । उक्त एल्बम रिलिज हुनुभन्दा एक हप्ताअगि टेलर स्वीफ्टको लभर भन्ने एल्बम बिलबोर्ड चार्टको एक नम्बरमा थियो । तर एक हप्तामै टुल ब्यान्डले स्वीफ्टलाई बिलबोर्ड चार्टको दोस्रो स्थानमा झार्न सफल भयो । टेलर स्वीफ्टको एल्बमलाई पछि पार्नसक्नु सानो कुरा होइन । सामाजिक सन्जालमा स्वीफ्टका प्रशंसकहरु टुलबाट हैरान भएका थिए ।


टुलको आजसम्मको उत्कृष्ट एल्बमको रुपमा लेटरएलसलाई मान्ने गरिन्छ । यो मान्ने गरिन्छ कि प्रोगको दुनियाँमा लेटरएलसजस्तो एल्बम अरु कुनै छैन । यो पनि भन्ने गरिन्छ कि टुलको जस्तो लिरिक्स आजसम्म कुनै ब्यान्डले नलेखेको छैन । सोबर, स्किज्म, द पट, लेटरएलस, फोेर्टी सिक्स एन्ड टु जस्ता गीतहरुको अति नै गहिरा छन् । दर्शन र साइकोलोजीलाई बेसी आफ्नो गीतमा समेटेका छन् मेनार्ड जेम्सले ।

हाम्रो समाजको जुन विश्वास छ त्यो विश्वासले हामीलाई गरेको असर र त्यो विश्वास हामीले पछ्याउन नहुने कुरा मेनार्डले गीतमार्फत् व्यक्त गरेका छन् ।


ब्यान्डको म्युजिक भिडियोहरु गितारिस्ट आडम जेम्सले बनाएका हुन् । सोबरको भिडियोले अति नै चर्चा पाएको थियो । टुलको गीत मात्र नभइ भिडियो पनि दुर्बोध्य नै रहेको छ । आजसम्म म्युजिक भिडियोको इतिहासमा यस्तो खालको भिडियो पाइएको छैन । एल्मबको कभर डिजाइन जोन्स आफै हुन् । तर लेटरएलस, टेन थाउसेन्ड डेज र फियर इनोकोलुम एल्बमको कभर भने सर अलेक्स ग्रेको सहयोगले बनाइएको हो । ब्यान्डको गीत, म्युजिक भिडियो, अनि एल्मब कभर सबैमा हामीले कला देख्न सक्छौँ । समग्रमा भन्नुपर्दा टुल कलाले भरिएको छ ।

ब्यान्डको जनराको बारेमा गितारिस्ट जोन्सले एक अन्तर्वार्तामा भनेका थिए,“हामी रक, मेटल, ग्रन्ज, पंकलगायतका ब्यान्ड होइनौँ । हामी टुल हौँ । हामी एक्सपेरिमेन्ट गर्न रुचाउँछौँ ।”


अरु ब्यान्डमा भोकलिस्ट जहिले पनि समर्थकहरुको अघि रहेर गीत गाउँछन् तर मेनार्ड जेम्स भने स्टेज पछाडि बसेर गीत गाउँछन् । उनलाई अँध्यारोमा रहेर गीत गाउँदा आफू अझै धेरै रचनात्मक हुने विश्वास गर्छन् । यसै कहाँ टुल ब्यान्डका समर्थकहरुले ब्यान्डलाई आठौँ आश्चर्यको रुपमा मानेका हुन् र ?


टुल ब्यान्ड पिङ्क फ्लोइड, सेक्स पिस्तोल, रसजस्ता ब्याण्डबाट प्रभावित छ । तर विशेष गरी बेलायती प्रोग्रेसिभ ब्याण्ड किङ्ग क्रिमसनबाट अझ बढि प्रभावित रहेको छ ।

किङ्ग क्रिमसन ब्यान्डका गितारिस्ट रोबर्ट फ्रिपले एक अन्तर्वार्तामा भनेका थिए, “किङ्ग क्रिमसन ब्यान्डबाट टुल जत्ति कुनै पनि प्रभावित भएको छैन । टुल र किङ्ग क्रिमसन एउटै लाइनमा भएका ब्याण्ड हुन् । मैले किङ्ग क्रिमसन टुलमा सुनिरहेको छु । दुबै ब्याण्ड एक अर्कामा गाँसिएका छन् । टुलमा किङ्ग क्रिमसन मजाले पाउन सकिन्छ । मलाइ टुलको फ्यान हुँन पाउँदा खुशी लागेको छ ।”


पछिल्लो समयमा नेपालमा पनि टुलका समर्थकहरु बढेका छन् । अन्डरग्राउन्ड ब्यान्डदेखि नाम चलेका ब्यान्डहरुले टुलको गीतहरु कभर गरिरहेका छन् । अधिकांश समर्थकहरु टुलको टीसर्ट तथा हुडमा सजिएका हुन्छन् । तर कोही कोही समर्थकहरुले भने लेटरएलस एल्बमको लोगोलाई ट्याटु बनाएको देख्न सकिन्छ ।


टुलको हुडमा सजिएका शिशिर सापकोटा भन्छन्, “स्टे स्पाइरलिङ्ग माइ फ्रेण्ड्स । टुल ब्यान्ड सुन्दा अद्भुत आनन्द मिल्छ । यसले हामीलाई मनोरञ्जन मात्र नदिई जीवनजगत बुझ्न सहयोग पनि गर्छ । अधिकाँश लिरिक्सहरु दार्श्निक पाराका छन् । जुन गहिरा र सामान्यतया नबुझिने खालका छन् ।


यसैगरी टुलका समर्थक निरोज खतिवडा भन्छन्, “स्वदेशी विदेशी धेरै ब्यान्ड सुनियो तर टुलजस्तो आजसम्म भेटेकाे छैन । टुल सुन्नुको मजा छुट्टै छ । टुल आफैमा कला हो, कलाले कसको मन पो प्रफुल्ल पार्दैन र ? खासमा भन्नुपर्दा हामीले टुल ब्यान्ड सुन्दैनौँ, यसलाई अनुभव गर्छौँ ।”

प्रसिद्ध म्यागजिन रोलिङ्ग स्टोनले टुल ब्यान्डलाई लिटिल इभिल मेन को रुपमा वर्णन गरेको थियो । टुल ब्यान्ड खोलेको २८ वर्ष भइसकेको छ । २८ वर्षको दौरानमा ब्यान्डले ४ वटा ग्रामी अवार्ड जितिसकेको छ भने विश्वभर कन्सर्ट गरेर समर्थकहरुको दिलमा बस्न सफल भएको छ । संगीतको क्षेत्रमा अरुभन्दा छुट्टै अस्तित्व कायम गरिरहेको ब्यान्डले आगामी दिनमा अझै एउटा एल्बम निकाल्न सक्ने अनुमान गर्न सकिन्छ ।

विकाश मरासिनी सल्लेरी खबरको कला साहित्य ब्युरोमा कार्यरत छन् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्